Aktualności

Multimedia

• Wideo
• Audio

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej

Dyrektor Naczelny i Artystyczny: Antoni Wit
Muzycy i pracownicy orkiestry

Pierwszy koncert w wykonaniu Filharmonii Warszawskiej odbył się 5 listopada 1901 r. w nowo wybudowanym gmachu. Orkiestrą dyrygował współzałożyciel Filharmonii, jej pierwszy dyrektor muzyczny i dyrygent Emil Młynarski, a jako solista wystąpił Ignacy Jan Paderewski, pianista znajdujący się wówczas u szczytu światowej kariery. Wykonał on swój Koncert fortepianowy a-moll oraz utwory solowe Fr. Chopina. Program koncertu zawierał ponadto dzieła Moniuszki, Żeleńskiego i Stojowskiego.

Filharmonia Warszawska w krótkim czasie osiągnęła wysoki poziom, przyciągając wybitnych artystów z całego świata. Już przed I wojną światową i w okresie międzywojennym stała się głównym ośrodkiem życia muzycznego w Polsce oraz jedną z najbardziej liczących się instytucji muzycznych w Europie. Wystąpili tutaj niemal wszyscy słynni dyrygenci i soliści tamtych czasów, m.in. Claudio Arrau, Edvard Grieg, Arthur Honegger, Vladimir Horowitz, Bronisław Huberman, Wilhelm Kempff, Otto Klemperer, Sergiej Prokofiew, Sergiej Rachmaninow, Maurice Ravel, Artur Rodziński, Artur Rubinstein, Pablo Sarasate, Richard Strauss.

W pierwszych latach powojennych Filharmonią Warszawską kierowali między innymi Olgierd Straszyński i Andrzej Panufnik. W styczniu 1950 r. dyrektorem i głównym dyrygentem został Witold Rowicki, który podjął się dzieła zorganizowania nowego zespołu. Pomimo trudnych warunków pracy, związanych z brakiem własnej siedziby (koncerty odbywały się m.in. w halach sportowych i teatrach), Orkiestra, dzięki staraniom Rowickiego, stała się wiodącym zespołem w Polsce.

21 lutego 1955 r. nastąpiło otwarcie nowego gmachu Filharmonii przy ul. Jasnej wzniesionego w miejscu jej wcześniejszej siedziby zniszczonej nalotami niemieckimi. W tym dniu Filharmonia Warszawska otrzymała miano Filharmonii Narodowej. Nazwa ta podkreślała status najważniejszej instytucji muzycznej, jaki Filharmonia posiadała w Polsce.

W latach 1955-58 orkiestrą kierował Bohdan Wodiczko, wybitny muzyk i promotor muzyki współczesnej, z którym współpracowali między innymi Arnold Rezler i Stanisław Skrowaczewski. Skład orkiestry został zmieniony i powiększony. Był to pomyślny okres dla Filharmonii. Ogromne powodzenie, jakim cieszyły się wykonania muzyki XX wieku, doprowadziło do powstania w Filharmonii Narodowej Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", który z czasem stał się jednym z najważniejszych festiwali tego rodzaju na świecie.

W 1958 r. Witold Rowicki został ponownie mianowany dyrektorem artystycznym i pierwszym dyrygentem Filharmonii. Stanowisko to piastował do 1977 r. Jako dyrygenci współpracowali w tym czasie Stanisław Wisłocki i Andrzej Markowski. W okresie sprawowania funkcji dyrektora przez Rowickiego zagraniczne wyjazdy koncertowe i występy w prestiżowych salach na całym świecie weszły na stałe do harmonogramu artystycznych działań orkiestry.

1 lipca 1977 r. dyrektorem artystycznym i dyrygentem Filharmonii Narodowej został mianowany Kazimierz Kord. Od początku swojej pracy z orkiestrą kładł on nacisk na wzbogacenie repertuaru, dzięki czemu w programie kolejnych sezonów artystycznych znalazły się nie tylko dzieła symfoniczne, lecz również oratoryjne i operowe. Nowym przedsięwzięciem był cykl koncertów "Filharmonia Narodowa prezentuje" nagrywanych na żywo i utrwalanych na płytach przez Polskie Nagrania. W latach 1979-90 stanowisko dyrygenta Filharmonii Narodowej zajmował Tadeusz Strugała.

Od 1 stycznia 2002 roku funkcję Dyrektora Naczelnego i Artystycznego Filharmonii Narodowej sprawuje Antoni Wit, który wcześniej kierował innymi orkiestrami polskimi i zagranicznymi. Najdłużej - przez 18 lat - Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach. Odbył z nią wiele podróży zagranicznych, dokonał wielu nagrań archiwalnych i płytowych - rozpoczął m.in. współpracę z wytwórnią NAXOS.  Pod jego kierownictwem orkiestra zyskała zaszczytny tytuł Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej odbyła ponad 120 tournée na pięciu kontynentach. Występowała we wszystkich najważniejszych salach koncertowych, gorąco oklaskiwana przez słuchaczy i chwalona przez krytyków muzycznych za doskonałe, charyzmatyczne wykonania. Uczestniczyła również w wielu prestiżowych międzynarodowych festiwalach, m.in. w Wiedniu, Berlinie, Pradze, Bergen, Lucernie, Montreux, Moskwie, Brukseli, Florencji, Bordeaux i Atenach, a ostatnio w festiwalu La folle Journée w Nantes , Bilbao, Lizbonie i Tokio. Orkiestra Filharmonii Narodowej bierze udział regularnie w Międzynarodowych Konkursach Pianistycznych im. F. Chopina i w Festiwalach Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień". Nagrywa dla Polskiego Radia i Telewizji, polskich i zagranicznych firm płytowych oraz na potrzeby filmu.

Artystyczne dokonania fonograficzne Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Narodowej były wielokrotnie nagradzane prestiżowymi nagrodami. Orkiestra otrzymała m.in. Fryderyka 2002 w kategorii „najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej" za rejestrację dzieł Lutosławskiego, Meyera i Pendereckiego. W czerwcu 2003 roku zarejestrowała z udziałem Kun Woo Paika wszystkie dzieła Chopina na fortepian i orkiestrę (Decca), a we wrześniu światowe prawykonanie September Symphony Wojciecha Kilara (CD Accord).
W roku 2004 nagranie Pasji wg św. Łukasza Pendereckiego (zarejestrowane w 2002 roku dla wytwórni NAXOS) w wykonaniu Orkiestry i Chóru Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Antoniego Wita otrzymało nagrodę Classical Internet Award oraz nominację do amerykańskiej nagrody Grammy. Natomiast nagranie Polskiego Requiem Pendereckiego (NAXOS) w tym samym wykonaniu otrzymało nie tylko kolejną nominację do Grammy (2005), ale i japońską Record Academy Award 2005 japońskiego magazynu muzycznego Record Geijutsu. Zarejestrowane dla NAXOS w czerwcu 2005 roku wykonanie VIII Symfonii Mahlera zyskało najwyższe oceny światowej krytyki. Dwa kolejne nagrania (DUX), w których uczestniczyła Orkiestra pod batutą Antoniego Wita otrzymały trzy Fryderyki 2005: Chopin - Koncert fortepianowy e-moll z Rafałem Blechaczem ("Kronika XV Konkursu Chopinowskiego") w kategorii "muzyka orkiestrowa" oraz Lutosławski - Koncert na orkiestrę i Koncert wiolonczelowy z Rafałem Kwiatkowskim - w dwóch kategoriach: "muzyka współczesna" i "najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej". Rok 2007 przyniósł kolejną nominację do nagrody Grammy - za Siedem bram Jerozolimy Pendereckiego (NAXOS).
W latach 2007-2008 Orkiestra Symfoniczna i Chór Filharmonii Narodowej pod batutą Antoniego Wita przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zrealizowały dla firmy NAXOS nagranie kompletu dzieł orkiestrowych i oratoryjnych Szymanowskiego. Dwie pierwsze płyty z kompletu nagrań dzieł Szymanowskiego zdobyły tytuł Gramophone Editor's Choice (lipiec 2007 - Koncerty skrzypcowe z solistą Ilyą Kalerem oraz Nokturn i Tarantela, maj 2008 - II i III Symfonia), dwie następne zaś BBC Music Magazine Editor's Choice (październik 2008 - Stabat Mater, Veni Creator, Litania do Maryi Panny, Demeter i Penhesilea, kwiecień 2009 - Harnasie, Mandragora, Kniaź Patiomkin). Portal muzyczny ClassicsToday wyróżnił w ten sam sposób z kolei dwie ostatnie płyty tej serii (Harnasie - w kwietniu 2009, I i IV Symfonia - w maju 2009). Ponadto płyta ze Stabat Mater nominowana była do nagrody Grammy za rok 2008, a I i IV Symfonia za rok 2009. W tym samym roku do tej nagrody nominowano także nagranie Jutrzni K. Pendereckiego.

W Filharmonii Narodowej występowali znakomici artyści z całego świata. Obok najwybitniejszych artystów polskich na jej estradzie pojawili się Hermann Abendroth, Martha Argerich, Vladimir Ashkenazy, Kathleen Battle, Joshua Bell, Teresa Berganza, Gary Bertini, Herbert Blomstedt, Alfred Brendel, Aram Chaczaturian, Charles Dutoit, Philippe Entremont, Vladimir Fedoseyev, Rafael Frühbeck de Burgos, Philippe Herreweghe, Robert Holl, Marek Janowski, Nigel Kennedy, Evgeny Kissin, Gidon Kremer, Lang Lang, Felicity Lott, Lorin Maazel, Mischa Maisky, Igor Markevitch, Kurt Masur, Yehudi Menuhin, Arturo Benedetti Michelangeli, Midori, Marc Minkowski, Shlomo Mintz, Anne-Sophie Mutter, Kent Nagano, Dawid i Igor Ojstrachowie, Murray Perahia, Maurizio Pollini, Światosław Richter, Helmuth Rilling, Mścisław Rostropowicz, Gienadij Rożdiestwieński, Artur Rubinstein, Jordi Savall, András Schiff, Isaac Stern, Leopold Stokowski, Igor Strawiński, Henryk Szeryng, Arcadi Volodos i wielu innych.