Projekt 2: Dziwne kombinacje

...a ich przedmiotem będzie tradycja (obecna w historycznym repertuarze oraz instrumencie dla muzyki dawnej „emblematycznym” – violi da gamba, subtelnie brzmiącej, zdolnej do gry tak melodycznej, jak i akordowej) oraz nowoczesność (ta zamanifestuje się w nowej muzyce na stary instrument, ale też w nader oryginalnym pomyśle jego elektronicznej amplifikacji). Jednym z założeń cyklu Po prostu... Filharmonia! jest konfrontowanie sztuki dawnej i nowej – ich relacje mogą być różne i złożone, od inspiracji, afirmacji i naśladownictwa, poprzez polemikę, aż po dekonstrukcję i negację; nowe, odkrywcze spojrzenie na violę da gamba stanie się ciekawym przyczynkiem do refleksji na ten temat.

Na klepisku, na zapiecku, na polu. Impresje na temat polskiej muzyki ludowej ze zbiorów Oskara Kolberga

Inspiracją dla programu zespołu Lautari (polskiej grupy etno-jazzowej, której twórczość osadzona jest w tradycjach muzycznych środkowej, wschodniej i południowej Europy oraz Kaukazu) jest postać Oskara Kolberga oraz idee i repertuar zawarte w epokowym dziele jego życia: Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce (1857-1890). Rok 2014, w którym świętowano 200. rocznicę jego urodzin, stał się okazją do przypomnienia tej fascynującej osobowości – wykorzystano ją doskonale! Wiele programów i grantów pozwoliło odkryć na nowo dokumentowany przez niego folklor i zaprezentować go na wiele sposobów i w zupełnie nowych, często zaskakujących kontekstach. Wielkie zasługi miała tu bardzo w Polsce aktywna scena „folkowa”, dla której tysiące zebranych przez Kolberga pieśni i melodii to wciąż niewyczerpana kopalnia wielowymiarowych inspiracji. Dziś, podobnie jak w czasach wielkiego etnografa, aktualne pozostają pytania o rolę muzyki tradycyjnej w kulturze, o możliwości jej funkcjonowania i oddziaływania – niegdyś w europejskich salonach, w stylizacjach kompozytorskich – dziś na światowym rynku world music. Lautari zajmuje się w swej twórczości dziedzictwem muzyki ludowej, a jednocześnie korzysta z nowych brzmień i technik. Program koncertu prezentuje melodie zapisane przez Kolberga, jak również nagrania archiwalne oraz własne nagrania terenowe. Muzycy konfrontują zapisy badacza ze współczesnymi możliwościami praktykowania i transmisji muzyki tradycyjnej z intencją, by dawna muzyka, nie tracąc niczego ze swych podstawowych sensów: kontekstów użytkowych, obrzędowych, magicznych – była równocześnie ich aktualną wypowiedzią. Gościem zespołu będzie Matthias Loibner, austriacki muzyk o wszechstronnym, akademickim wykształceniu, który ponad dwie dekady temu poświęcił się całkowicie grze na lirze korbowej. Ów fascynujący, archetypiczny dla muzyki „wędrownej” instrument, obecny w ikonografii od wieków średnich, obudowany też mnóstwem kontekstów literackich ukaże w sztuce kompetentnego wirtuoza swe różne oblicza.