Większość kompozycji sakralnych Mozarta pochodzi z wczesnego okresu jego twórczości – z czasów działalności w Salzburgu oraz licznych podróży. Właśnie najpewniej dla salzburskiej katedry powstało w 1779 r. stosunkowo skromne, lecz niezwykle piękne opracowanie cyklu nieszpornych psalmów, Vesperae solennes. Należące do obszaru liturgicznej muzyki użytkowej, dziś jako jedne z nielicznych spośród tysięcy analogicznych opracowań nieszporów tej epoki utrzymuje się w repertuarze koncertowym. Efektowne Kyrie d‑moll, wiązano z pobytem Mozarta w Monachium (1780/81) przy okazji wystawienia opery Idomeneo, ale są też ciekawe hipotezy, jakoby ów fragment mszy powstał, gdy kompozytor zamierzał ubiegać się o stanowisko kapelmistrza wiedeńskiego katedry św. Szczepana; bez powodzenia jednak.

Przydomki i podtytuły pod jakimi powszechnie znane są dzieła symfoniczne pochodzą niekiedy od kompozytorów, częściej bywają jednak dodatkiem wydawców lub późniejszych komentatorów. W przypadku Trzeciej Mendelssohna sytuacja nie jest jednoznaczna – w liście do rodziny po młodzieńczej wizycie w Szkocji w 1829 r. wspomniał o zamiarze skomponowania „szkockiej symfonii” i zaczął ją szkicować, lecz szybko zarzucił tę pracę na co najmniej dziesięć lat. Gdy powrócił do niej zapewne pod koniec lat 30. i ukończył dzieło (premiera: 1842), nigdy o takim programowym odniesieniu nie wspominał! Jednak jedno zdanie z jednego listu przesądziło o recepcji dzieła w takim właśnie kontekście oraz w licznych interpretacjach, doszukujących się – zasadnie – w nieco posępnej i dramatycznej muzyce reminiscencji północnych krajobrazów, legend o romantycznych zamczyskach i ich mieszkańcach.

Na koncert zaprasza PKO Bank Polski