Projekt 4: Cudowne muzyczne maszyny

Wiele jest fascynujących instrumentów, które frapują nie tylko barwą brzmienia, ale samą konstrukcją. Jednak żadna muzyczna maszyna nie pobije w tej konkurencji organów. Biograf Jana Sebastiana Bacha – nota bene wielkiego organisty i wybitnego znawcy konstrukcji organów – profesor Christoph Wolff uważa, że do chwili wynalezienia komputerów, to właśnie organy były najbardziej skomplikowanym urządzeniem, które stworzył człowiek. Ci, którzy na przykład w XVIII wieku fascynowali się technologią, z podziwem przypatrywali się temu muzycznemu instrumentowi. Na przestrzeni wieków organy zmieniały się i rosły, ich konstrukcja stawała się coraz bardziej skomplikowana i wyrafinowana. Najstarsze z łatwością mieściły się na kolanach (średniowieczne organetto), z czasem urosły tak, że zaczęły wypełniać całe ściany świątyń i sal koncertowych. Bogactwo ich brzmienia do dziś budzi respekt.

Trudno wyobrazić sobie szanującą się salę koncertową bez instrumentu największego i budzącego poważny respekt, czyli organów. Te w Filharmonii Narodowej mogą być również symbolem tragicznych dziejów samego budynku. Pierwsze organy, zbudowane w roku 1901 zniszczyły niemieckie bomby we wrześniu 1939 roku. Drugi instrument był rówieśnikiem podźwigniętego z wojennych zniszczeń gmachu w roku 1955. Z pierwotnym nie miał już nic wspólnego: był większy (przedwojenny dysponował 45 głosami, nowy – 65) i różnił się stylem prospektu. Obecne organy, jak na standardy i wiek instrumentów, są całkiem młode: zbudowała je w 2001 niemiecka firma Karl Schuke Berliner Orgelbauwerkstatt. Posiadają 3 manuały z pedałem i 71 głosów, można na nich uzyskać ogromną liczbę najróżniejszych kombinacji brzmieniowych. To bogactwo niewyobrażalne, niemal nie do wykorzystania, od muzyków wymagające dodatkowo wyjątkowej wiedzy i umiejętności poruszania się w gąszczu możliwości. Dowód na to, że można na nich wykonać repertuar różnorodny – od baroku do XX wieku – przeprowadzi francuski organista Olivier Houette. Sztukę gry organowej i klawesynowej zgłębiał w Wyższym Konserwatorium Muzycznym w Paryżu. Houette ukończył również muzykologię na Sorbonie. Od 2000 roku jest organistą tytularnym katedry w Poitiers, a także kościołów paryskich: Saint François-Xavier i Notre-Dame des Blancs-Manteaux. W jego interpretacji, obok dzieł Bacha i Mozarta, zabrzmią utwory francuskich kompozytorów XIX i XX wieku.

Marcin Majchrowski

Ceny biletów: 15 zł (młodzież szkolna, studenci do 26 roku życia, na podstawie dokumentu uprawniającego do zniżki), 30 zł (dorośli)

Partner